كاتێك باس لە بنەمای سەروەریی یاسا دەكرێت ئەوە راستەوخۆ گرێدراوە بە دۆخێكەوە كە لە سەر بنچینەی سیستەمێكی دیموكراتی و ئازادی تاكەكەس و دادوەریی كۆمەڵایەتی و یەكسانی لە مافەكان بنیاتنرابێت، بۆ یەكەم جار لە شۆڕشی فەرەنسی ئەم بنەمایە دانرا تاكو یاسا لە سەروو هەموو كەسێكەوە بێت و هیچ كەسێك بە بیانووی ئەوەی كە لە فڵان خانەوادەیە و خانەدانە نەتوانێت لە حوكمی یاسا دەربازبێت .
ئەگەر پێناسەیەكی بنەمای سەروەریی یاسا بكەین ئەتوانین بڵێین دروستكردنی حاڵەتێكە كە هەموو دەسەڵاتەكان هێزی خۆیان لە یاساوە وەربگرن و ئەم یاسایانەش مافی گشت تاكەكانی كۆمەڵگا بە بێ جیاوازی بپارێزێت، لە هەمان كاتیشدا هەموو كەسێك بە جیاوازی رەنگ و نەتەوە و ئایین و زمان و ئایدیا و پلە و پایە لە بەردەم یاسادا یەكسان بن، نموونە بۆ ئەم حاڵەتە كاتێك سەرۆكی پێشووی ئەمەریكا ریتچارد نیكسون لەو كێشەیەی كە ناوی (وۆتەر گێت) بوو ویستی بەڵگەنامەو دیكۆمێنتەكان پێشكەش بە دادگای باڵا نەكات بە بیانووی ئەوەی كە خاوەن دەسەڵاتێكی بەرزی جێبەجێكردنە، بەڵام دادگای باڵا ناچاری كرد دەست لە كار بكێشێتەوە.
ئەوەی جێی قسە لە سەر كردنە ئەوەیە زۆر جار ئەم بنەمایە لە لایەن چەند كەس و لایەنێكەوە بەكاردەهێنرێت تا ئەو شوێنەی كە لە بەرژەوەندییاندایە، واتا خۆیان هەڵگری كۆمەڵێك دروشم و وتارن كە بانگەشەن بۆ دیموكراسی و دەستەبەری ئازادی و مافەكانی مرۆڤ، بەڵام ئەو كاتەی كە پێشێلكاریی یان گەندەڵییەك لە لایەن خۆیانەوە بینرا ئەوە خۆیانی لێ بێدەنگ دەكەن و خەڵكی بە شتی لابەلاوە خەریك دەكەن، هەموومان لە كاتی رژێمی رووخاوی بەعسدا ئەوەمان بینیوە كە چۆن ئەو رژێمە دكتاتۆرە خەڵكی چەواشە دەكرد و هەردەم بانگەشەی دیموكراسی و ئازادی دەكرد و بە مووچە و چەند شتێكی ماددی هاوڵاتییانی هەڵدەخڵەتاند، بەڵام هەردەم بنەمایەكی جێیەجێ دەكرد ئەویش (قسە مەكە و جێبەجێی بكە) كە تەواو پێچەوانەی بنەماكانی دیموكراسی و ئازادییە تاكەكەسییەكانە، بێجگە لەو هەموو زوڵم و ستەم و پێشێلكارییانەی كە دەرهەق ئینسانەكانی ئەم وڵاتە بە ئەنجامی گەیاند كە لێرەدا ناتوانین لەم باسەدا هەقی خۆی بدەینێ.
بێگومان ئەم بنەمایە لە وڵاتانی رۆژئاوا و ئەمریكادا ئیشی لەسەر كراوە و تا راددەیەكی بەرچاو پەیڕەو كراوە، لە یاسای كۆمۆنوێڵت دەبینرێت كاتێك ئالبرت فین دایسی لە بەشی یاسای دەستوور لە ساڵی 1895 دا نوسیویەتی : ( هەموو كەسێك بەرپرسیارە هەر لە سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیرانەوە هەتا پۆلیس یان باجوەرگرێكی ئاسایی، هەر هەموویان وەك هەر هاوڵاتییەكی تر بەرپرسیارن بە هەر كارێك كە پێی هەڵدەستن) .
ئەم بنەمایە لە ناوەڕۆكدا ئەوە هەڵدەگرێت كە ئەو كەسانەی یاسا دادەنێن دەبێت خودی خۆشیان پابەند بن بە یاساكانەوە، نەك لەو كاتەی كە هەڵدەستن بە دانانی یاساكان خۆیان بەدەر بزانن لە پەیڕەوكردنی، چونكە ئەمە گەندەڵی و پێشێلكاری یاساكان دەگەیەنێت و سزای ئەو كەسانە دەبێت سەختتر بێت لە سزای كەسانی ئاسایی كە كەمێك لە یاساكان دەزانن یان هەر ئاگایان لێ نییە .
سەرۆكی ئەنجومەنی پێشووی دەوڵەتی فەرەنسا (رێنیە) ئاماژەی بەوە دا كە ناكرێت یاسا سەروەر بێت یان سەروەریی یاسا بێتە دی بەبێ ئەوەی داننەنرێت بە مافەكانی مرۆڤ و رێزی لێنەگیرێت، لە هەمان كاتدا ئەم مافانە لە لای یاساوە دەبێت بپارێزرێت هەتا پێویست بە هەڵگیرسانی شۆڕش نەكرێت لە دژی ستەمكاریی و زۆرداریی، بەو مانەیەی كە كۆمەڵێك هەنگاو هەن پێویستە هەبن و تاكەكانی كۆمەڵگا پیایدا تێپەڕن و بگەنە هەموو مافەكانیان و ئەو مافانەش لە دەقی یاسادا ئاماژەیان پێكرابێت و هەر ئەو یاسایانەش بیانپارێزن تا دۆخێك دروست بێت كە هەموو كەسێك لە بەردەم یاسادا بە یەك چاو سەیر بكرێت و رێز لە بەندە یاساییەكان بگیرێت تا سەروەریی خۆی بەدەست بهێنێت.
بنەمای سەروەریی یاساش بە كۆمەڵێك بنەمای ترەوە گرێدراوە وەكو ئەوەی كە هەموو كەسێك بێتاوانە هەتا پێچەوانەی ئەوە دەسەلمێنرێت، واتا لە كاتی قۆناغەكانی لێكۆڵینەوە و دادگاییكردندا هەموو كەسێك بێتاوانە و ناكرێت راستەوخۆ تۆمەت بخرێتە سەر هیچ كەسێك هەتا بەڵگەكان ئاشكرا دەبن و بەڵگەی یاسایی بەدەر دەكەوێت ئینجا دادگا رێڕەوی یاسایی خۆی دەگرێتە بەر، هەر بەمەش بنەمای یەكسانی یاسا دەردەكەوێت و ماهییەتی خۆی وەردەگرێت، كاتێكیش مۆنتیسیكیۆ دەڵێت : ( دەبێت یاسا وەكو مردن وابێت هەموو كەسێك بیبینێت و كەس لێی بێیەش نابێت) ئەوە داننانێكە بە سەروەریی و مەزنیی یاسا و یەكسانی لە بەردەم یاسادا، هەر لەسەر ئەم بنچینەیە زۆربەی زۆری وڵاتانی رۆژئاوا و پێشكەوتوو سەروەریی یاسا بە مەرجێك دادەنێن بۆ هاتنەدی دیموكراتییەت و رێزگرتن لە مافەكانی مرۆڤ و پەیوەندی وڵاتان بە یەكترەوە لەسەر ئاستی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی.